fa طراحی، اجرا و ارزیابی دوره آموزشی سونوگرافی بر بالین بیمار در اورژانس کودکان: مطالعه‌ای مبتنی بر مدل برنامه ‌ریزی کرن تخصصي Special پژوهشي Research <span style="font-size:11pt"><span style="line-height:150%"><span style="direction:rtl"><span style="unicode-bidi:embed"><span calibri="" style="font-family:"><b><span lang="FA" style="font-size:12.0pt"><span style="line-height:150%"><span b="" nazanin="" style="font-family:">مقدمه و هدف: </span></span></span></b><span lang="FA" style="font-size:12.0pt"><span style="line-height:150%"><span b="" nazanin="" style="font-family:">سونوگرافی بر بالین</span></span></span> <span lang="AR-SA" style="font-size:12.0pt"><span style="line-height:150%"><span new="" roman="" style="font-family:" times="">(</span></span></span><span dir="LTR" style="font-size:12.0pt"><span style="line-height:150%"><span new="" roman="" style="font-family:" times="">POCUS</span></span></span><span lang="AR-SA" style="font-size:12.0pt"><span style="line-height:150%"><span new="" roman="" style="font-family:" times="">) </span></span></span><span lang="FA" style="font-size:12.0pt"><span style="line-height:150%"><span b="" nazanin="" style="font-family:">ابزاری تشخیصی و غیرتهاجمی است که نقش حیاتی در مدیریت بیماران اورژانسی کودکان ایفا می‌کند. با این حال، کمبود برنامه‌های آموزشی منسجم و استاندارد در این زمینه در ایران احساس می‌شود. این مطالعه با هدف طراحی، اجرا و ارزیابی یک دوره آموزشی </span></span></span><span lang="FA" style="font-size:12.0pt"><span style="line-height:150%"><span new="" roman="" style="font-family:" times="">سونوگرافی بر بالین</span></span></span><span lang="FA" style="font-size:12.0pt"><span style="line-height:150%"><span b="" nazanin="" style="font-family:"> برای دستیاران سال سوم بیماری‌های کودکان در دانشگاه علوم پزشکی تهران در سال 1403 انجام شد.</span></span></span><span lang="AR-SA" style="font-family:"Arial",sans-serif"></span></span></span></span></span></span><br> <span style="font-size:11pt"><span style="line-height:150%"><span style="direction:rtl"><span style="unicode-bidi:embed"><span calibri="" style="font-family:"><b><span lang="FA" style="font-size:12.0pt"><span style="line-height:150%"><span b="" nazanin="" style="font-family:">روش ها:</span></span></span></b><span lang="FA" style="font-size:12.0pt"><span style="line-height:150%"><span b="" nazanin="" style="font-family:"> این مطالعه مداخله‌ای آموزشی تک گروهی با پیش آزمون و پس آزمون، بر اساس مدل برنامه‌ ریزی آموزشی کرن طراحی شد. دوره آموزشی سونوگرافی بر بالین در اورژانس کوکان به صورت یک کارگاه دو روزه (16 ساعت) شامل بخش‌های نظری و عملی اجرا گردید. اثربخشی دوره بر روی 16 شرکت ‌کننده شامل دستیاران سال سوم بیماری های کودکان، با استفاده از سه ابزار ارزیابی شد: آزمون کتبی 35 سوالی چند گزینه‌ای برای سنجش دانش علمی پیش و پس از دوره آموزشی، چک ‌لیست سه ‌گزینه‌ای برای ارزیابی مهارت عملی در 10 حوزه کلیدی سونوگرافی بر بالین، و همچنین پرسشنامه لیکرت 5 درجه‌ای برای سنجش رضایت دستیاران و اساتید.</span></span></span><span dir="LTR" style="font-size:12.0pt"><span style="line-height:150%"><span style="font-family:"Arial",sans-serif"></span></span></span></span></span></span></span></span><br> <span style="font-size:11pt"><span style="line-height:150%"><span style="direction:rtl"><span style="unicode-bidi:embed"><span calibri="" style="font-family:"><b><span lang="FA" style="font-size:12.0pt"><span style="line-height:150%"><span b="" nazanin="" style="font-family:">یافته ها:</span></span></span></b><span lang="FA" style="font-size:12.0pt"><span style="line-height:150%"><span b="" nazanin="" style="font-family:"> میانگین نمرات سنجش دانش علمی دستیاران از 3/84</span></span></span><span lang="FA" style="font-size:12.0pt"><span style="line-height:150%"><span cambria="" style="font-family:">&plusmn;</span></span></span><span lang="FA" style="font-size:12.0pt"><span style="line-height:150%"><span b="" nazanin="" style="font-family:">13/56 در پیش آزمون به 4/28</span></span></span><span lang="FA" style="font-size:12.0pt"><span style="line-height:150%"><span cambria="" style="font-family:">&plusmn;</span></span></span><span lang="FA" style="font-size:12.0pt"><span style="line-height:150%"><span b="" nazanin="" style="font-family:">22/06 در پس آزمون افزایش یافت </span></span></span><span lang="FA" style="font-size:12.0pt"><span style="line-height:150%"><span b="" nazanin="" style="font-family:">(</span></span></span><span dir="LTR" new="" roman="" style="font-family:" times="">P<0.001</span><span lang="FA" style="font-size:12.0pt"><span style="line-height:150%"><span b="" nazanin="" style="font-family:">)</span></span></span><span lang="FA" style="font-size:12.0pt"><span style="line-height:150%"><span b="" nazanin="" style="font-family:"> که با اندازه اثر بسیار بزرگ </span></span></span><span lang="FA" style="font-size:12.0pt"><span style="line-height:150%"><span b="" nazanin="" style="font-family:">(</span></span></span><span dir="LTR" new="" roman="" style="font-family:" times="">d=2.27</span><span lang="FA" style="font-size:12.0pt"><span style="line-height:150%"><span b="" nazanin="" style="font-family:">)</span></span></span><span lang="FA" style="font-size:12.0pt"><span style="line-height:150%"><span b="" nazanin="" style="font-family:"> همراه بود. از نظر مهارت عملی، ۷۵</span></span></span><span lang="FA" style="font-size:12.0pt"><span style="line-height:150%"><span new="" roman="" style="font-family:" times="">٪</span></span></span><span lang="FA" style="font-size:12.0pt"><span style="line-height:150%"><span b="" nazanin="" style="font-family:"> تا ۱۰۰</span></span></span><span lang="FA" style="font-size:12.0pt"><span style="line-height:150%"><span new="" roman="" style="font-family:" times="">٪</span></span></span><span lang="FA" style="font-size:12.0pt"><span style="line-height:150%"><span b="" nazanin="" style="font-family:"> دستیاران عملکرد &quot;خوب&quot; داشتند. رضایت کلی دستیاران از محتوا و نحوه ارائه بسیار بالا بود، به ‌طوری ‌که بیش از 85% آن را &quot;عالی&quot; ارزیابی کردند.</span></span></span><span dir="LTR" style="font-size:12.0pt"><span style="line-height:150%"><span style="font-family:"Arial",sans-serif"></span></span></span></span></span></span></span></span><br> <span style="font-size:11pt"><span style="line-height:150%"><span style="direction:rtl"><span style="unicode-bidi:embed"><span calibri="" style="font-family:"><b><span lang="FA" style="font-size:12.0pt"><span style="line-height:150%"><span b="" nazanin="" style="font-family:">نتیجه‌گیری:</span></span></span></b> <span lang="AR-SA" style="font-size:12.0pt"><span style="line-height:150%"><span b="" nazanin="" style="font-family:">کارگاه آموزشی با استفاده از مدل‌های استاندارد و تلفیق آموزش نظری و عملی، موفق به افزایش </span></span></span><span lang="FA" style="font-size:12.0pt"><span style="line-height:150%"><span b="" nazanin="" style="font-family:">معنادار دانش، مهارت و رضایت دستیاران شد و می‌تواند به عنوان الگویی برای پیاده ‌سازی در سایر مراکز آموزشی - درمانی کودکان مورد استفاده قرار گیرد.</span></span></span></span></span></span></span></span> <span style="font-size:11pt"><span style="line-height:150%"><span calibri="" style="font-family:"><b><span style="font-size:12.0pt"><span style="line-height:150%"><span new="" roman="" style="font-family:" times="">Background and aims:</span></span></span></b><span style="font-size:12.0pt"><span style="line-height:150%"><span new="" roman="" style="font-family:" times=""> Point-of-care ultrasound (POCUS) is a non-invasive diagnostic tool that plays a critical role in the management of pediatric emergency patients. However, there is a recognized gap in Iran regarding standardized and comprehensive POCUS training programs. This study aimed to design, implement, and evaluate a POCUS training course for third-year pediatric residents at Tehran University of Medical Sciences in 2025.</span></span></span></span></span></span><br> <span style="font-size:11pt"><span style="line-height:150%"><span calibri="" style="font-family:"><b><span style="font-size:12.0pt"><span style="line-height:150%"><span new="" roman="" style="font-family:" times="">Methods:</span></span></span></b><span style="font-size:12.0pt"><span style="line-height:150%"><span new="" roman="" style="font-family:" times=""> This single-group, pretest-posttest educational intervention was developed based on Kern&rsquo;s model of curriculum development. The POCUS training course, focused on pediatric emergency applications, was delivered as a two-day (16-hour) workshop comprising both theoretical instruction and hands-on practice. The effectiveness of the course was assessed among 16 third-year pediatric residents using three evaluation instruments: (1) a 35-item multiple-choice written examination administered before and after the course to measure theoretical knowledge; (2) a three-point checklist assessing practical skills across 10 key POCUS domains; and (3) a five-point Likert-scale questionnaire evaluating satisfaction levels among both residents and faculty members.</span></span></span></span></span></span><br> <span style="font-size:11pt"><span style="line-height:150%"><span calibri="" style="font-family:"><b><span style="font-size:12.0pt"><span style="line-height:150%"><span new="" roman="" style="font-family:" times="">Results:</span></span></span></b><span style="font-size:12.0pt"><span style="line-height:150%"><span new="" roman="" style="font-family:" times=""> The mean score on the knowledge assessment significantly improved from 13.56 &plusmn; 3.84 in the pretest to 22.06 &plusmn; 4.28 in the posttest (P < 0.001), reflecting a very large effect size (Cohen&rsquo;s d = 2.27). Regarding practical skills, 75% to 100% of participants demonstrated &ldquo;good&rdquo; performance across all evaluated domains. Overall participant satisfaction with the course content and delivery was very high, with more than 85% rating it as &ldquo;excellent.&rdquo;</span></span></span></span></span></span><br> <span style="font-size:11pt"><span style="line-height:150%"><span calibri="" style="font-family:"><b><span style="font-size:12.0pt"><span style="line-height:150%"><span new="" roman="" style="font-family:" times="">Conclusion:</span></span></span></b><span style="font-size:12.0pt"><span style="line-height:150%"><span new="" roman="" style="font-family:" times=""> The POCUS training workshop structured according to established educational frameworks and integrating both theoretical and practical components, significantly enhanced residents&rsquo; knowledge, technical proficiency, and satisfaction. This program demonstrates strong potential as a replicable model for implementation in other pediatric academic medical centers.</span></span></span></span></span></span> سونوگرافی بر بالین, اورژانس پزشکی کودکان, مهارت‌های بالینی, ارزیابی آموزشی, مدل کرن Point-of-Care Ultrasound, Pediatric Emergency, Practical Skills, Educational Evaluation, Kern Model 1 11 http://idap.ir/browse.php?a_code=A-10-63-1&slc_lang=fa&sid=1 Elmira Hajiesmaeil Memar المیرا حاجی اسمعیل معمار dr.elmira.memar@gmail.com 1003194753284600185 1003194753284600185 No Tehran University of Medical Science دانشگاه علوم پزشکی تهران Ali Labaf علی لباف alabaf@tums.ac.ir 1003194753284600186 1003194753284600186 Yes Tehran University of Medical Science دانشگاه علوم پزشکی تهران Mahboobeh Khabaz Mafinejad محبوبه خباز مافی نژاد mahboobe.mafinezhad@gmail.com 1003194753284600187 1003194753284600187 No Tehran University of Medical Science دانشگاه علوم پزشکی تهران Rohola Shirzadi روح الله شیرزادی shirzadi123@yahoo.com 1003194753284600188 1003194753284600188 No Tehran University of Medical Science دانشگاه علوم پزشکی تهران