Journal title

fa مقایسه اثربخشی درمان شناختی-رفتاری و درمان مبتنی بر پذیرش‌و‌تعهد، بر تاب آوری و علایم جسمی در بیماران کولیت زخمی‌شونده Comparison of The Effectiveness Between Cognitive- Behavior Therapy and Acceptance and Commitment Therapy on Resiliency and physical symptoms in patients with Ulcerative Colitis. تخصصي Special پژوهشي Research زمینه و هدف: کولیت زخمی شونده یکی از شایع‌ترین بیماری‌های التهابی روده است که تأثیرات قابل توجهی بر کیفیت زندگی و سلامت روان بیماران دارد. با توجه به نقش مهم عوامل روان‌شناختی در مدیریت این بیماری، هدف از مطالعه حاضر بررسی اثربخشی دو نوع روان‌درمانی شامل درمان مبتنی بر پذیرش و تعهد (ACT) و درمان شناختی-رفتاری (CBT) بر تاب‌آوری و علائم جسمی در بیماران مبتلا به کولیت زخمی شونده بود. روش‌ها: این پژوهش به روش نیمه‌آزمایشی با طرح پیش‌آزمون-پس‌آزمون سه‌گروهی و دوره پیگیری بعد  از یک ماه و نیم انجام شد. از میان بیماران مبتلا به کولیت زخمی شونده مراجعه‌کننده به کلینیک‌های تخصصی گوارش در سال ۱۴۰۰، ۴۴ نفر بر اساس معیارهای ورود و خروج به صورت تصادفی در سه گروه کنترل (۱۶ نفر)، ACT (۱۶ نفر) و CBT (۱۲ نفر) قرار گرفتند. ابزارهای پژوهش شامل پرسشنامه سلامت عمومی (GHQ-28)، مقیاس تاب‌آوری کانر و دیویدسون (CD-RISC) و شاخص فعالیت بیماری کولیت (SCCAI) بود. مداخلات درمانی طی هشت جلسه گروهی به صورت آنلاین برگزار شد و داده‌ها با استفاده از آزمون‌های آماری مناسب مورد تجزیه و تحلیل قرار گرفت. یافته‌ها: نتایج نشان داد که درمان ACT منجر به بهبود معنادار علائم جسمی و تاب آوری در بیماران شد و این تفاوت معنادار در مرحله پیگیری نیز همچنان پایدار باقی مانده بود. در گروه کنترل و CBT تغییر معناداری دیده نشد. نتیجه‌گیری: درمان مبتنی بر پذیرش و تعهد به عنوان روشی مؤثر در بهبود علائم جسمی و افزایش تاب‌آوری بیماران مبتلا به کولیت زخمی شونده قابل توصیه است. این یافته‌ها تأکید می‌کند که ادغام مداخلات روان‌شناختی با درمان‌های پزشکی می‌تواند نقش مهمی در مدیریت بیماری در این بیماران ایفا نماید.   Background and Aim:       Ulcerative colitis, as form of inflammatory bowel disease (IBD), significantly affects patients’ quality of life and psychological well-being. Given the important role of psychological factors in disease management, this study aimed to evaluate the effectiveness of two psychotherapeutic interventions—Acceptance and Commitment Therapy (ACT) and Cognitive Behavioral Therapy (CBT)—on resilience and physical symptoms in patients with ulcerative colitis. Methods: This quasi-experimental study was conducted using a three-group pretest-posttest design with a one-and-a-half-month follow-up. A total of 44 patients with ulcerative colitis referred to specialized gastroenterology clinics in 2021 were recruited based on inclusion and exclusion criteria and randomly allocated to ACT (n=16), CBT (n=12), and control (n=16) groups. Instruments included the General Health Questionnaire (GHQ-28), the Connor-Davidson Resilience Scale (CD-RISC), and the Simple Clinical Colitis Activity Index (SCCAI). Both intervention groups received eight weekly online group therapy sessions, while the control group received routine medical care. Data were analyzed using appropriate statistical tests. Results: Results demonstrated that ACT significantly improved physical symptoms and resiliency compared to the control group and difference remained stable during the follow-up stage as well. No significant change was observed in the control and CBT groups. Conclusion: Acceptance and Commitment Therapy appears to be effective in alleviating physical symptoms and resiliency in patients with ulcerative colitis. These findings emphasize that integrating psychological interventions with medical treatments can play an important role in managing the disease in these patients.   درمان شناختی- رفتاری, درمان مبتنی بر پذیرش و تعهد, تاب آوری, علایم جسمی, کولیت زخمی شونده Cognitive Behavioral Therapy, Acceptance and Commitment Therapy, physical symptoms, resiliency, Ulcerative Colitis. 12 22 http://idap.ir/browse.php?a_code=A-10-56-1&slc_lang=fa&sid=1 Farahnaz Meschi فرحناز مسچی farahnaz@iau.ac.ir 1003194753284600180 1003194753284600180 Yes Department of Health psychology, Ka.C., Islamic Azad University, Karaj, Iran گروه روانشناسی سلامت ، واحد کرج، دانشگاه آزاد اسلامی، کرج، ایران. Hanieh Zaerrezaei هانیه زائر رضائی zaerrezaii@yahoo.com 1003194753284600181 1003194753284600181 No Department of Health psychology, Ka.C., Islamic Azad University, Karaj, Iran گروه روانشناسی سلامت ، واحد کرج، دانشگاه آزاد اسلامی، کرج، ایران. Sheida Sodagar شیدا سوداگر Sh.sodagar@iau.ac.ir 1003194753284600182 1003194753284600182 No Department of Health psychology, Ka.C., Islamic Azad University, Karaj, Iran گروه روانشناسی سلامت ، واحد کرج، دانشگاه آزاد اسلامی، کرج، ایران. Siavosh Nasseri-Moghaddam سیاوش ناصری مقدم sianasseri@yahoo.com 1003194753284600183 1003194753284600183 No Digestive Diseases Research Institute, Shariati Hospital, Tehran University of Medical Sciences, Tehran, Iran مرکز تحقیقات بیماریهای گوارش، پژوهشکده بیماریهای گوارش و کبد، بیمارستان شریعتی، دانشگاه علوم پزشکی تهران، تهران، ایران Amir Kasaeian امیر کسائیان amir_kasaeian@yahoo.com 1003194753284600184 1003194753284600184 No Liver and Pancreatobiliary Diseases Research Center, Digestive Disease Research Institute, Shariati Hospital, Tehran University of Medical Sciences, Tehran, Iran. مرکز تحقیقات کبد، پانکراس و مجاری صفراوی، پژوهشکده بیماریهای گوارش و کبد، بیمارستان شریعتی، دانشگاه علوم پزشکی تهران، تهران، ایران