Journal title

fa عوامل مرتبط با بی‌خوابی در بیماران مبتلا به دیابت نوع 2: یک مطالعه مقطعی Factors Associated with Insomnia in Patients with Type 2 Diabetes: A Cross-Sectional Study عمومى General كاربردي Applicable سابقه و هدف: بسیاری از افراد مبتلا به دیابت کیفیت خواب ضعیف یا بی‌خوابی را تجربه می‌کنند. این مشکلات خواب نه‌تنها بر کیفیت زندگی این افراد تأثیر می‌گذارد، بلکه می‌تواند بر کنترل قند خون و مدیریت دیابت نیز اثرگذار باشد. بنابراین، مطالعه حاضر به تعیین عوامل مرتبط با شدت بی‌خوابی در بیماران مبتلا به دیابت نوع 2 پرداخته است. روش‌ها: این مطالعه مقطعی بر روی 229 بیمار مبتلا به دیابت نوع ۲ که به کلینیک دیابت دانشگاه تهران در سال 1401 مراجعه کرده‌اند انجام شد. داده‌ها، شامل اطلاعات دموگرافیک، آزمایش‌های خونی، پرسشنامه ارزیابی شدت بی‌خوابی (ISI)، پرسشنامه افسردگی (9-PHQ)، پرسشنامه اضطراب (7-GAD) پرسشنامه عملکرد شناختی (MoCA) از بیماران جمع‌آوری شد. بیماران با امتیاز بی‌خوابی بالاتر از 15 به عنوان گروه با بی‌خوابی متوسط تا شدید در نظر گرفته شدند. از تحلیل رگرسیون لجستیک چندمتغیره برای شناسایی عوامل مرتبط با بی‌خوابی استفاده گردید. یافته‌ها: در این مطالعه، 179 بیمار با امتیاز ISI پایین‌تر از 15 و 50 بیمار با امتیاز ISI بالاتر از 15 شناسایی شدند. میانگین سنی در هر دو گروه مشابه بود (328/0=P)، اما در گروه با اختلال بی‌خوابی، درصد مردان بیشتر (70 درصد) بود (023/0=P). یافته‌های تحلیل رگرسیون لجستیک چندمتغیره نشان‌دهنده آن است که چندین عامل به‌طور معنی‌داری با افزایش احتمال بی‌خوابی در بیماران مبتلا به دیابت نوع 2 مرتبط هستند. اولین عامل برجسته، سطح پلاکت‌ها است که با افزایش آن، احتمال بی‌خوابی افزایش می‌یابد (015/1-003/1[CI]: فاصله اطمینان 95 درصد، 009/1=[OR] نسبت شانس). همچنین، افسردگی که با استفاده از پرسشنامه 9-PHQ ارزیابی شد، به‌طور قابل‌توجهی با افزایش احتمال بی‌خوابی ارتباط دارد (237/1-090/1 CI: 95 درصد، 161/1=OR). علاوه بر این، کاهش عملکرد شناختی که با نمره پایین‌تر در پرسشنامه MoCA اندازه‌گیری شد، به‌طور معنی‌داری با افزایش احتمال بی‌خوابی مرتبط است (987/0-853/0 CI: 95 درصد، 918/0=OR). همچنین، مدت زمان ابتلا به دیابت با کاهش احتمال بی‌خوابی مرتبط بود؛ به‌طوری‌که با هر سال افزایش مدت بیماری، احتمال بی‌خوابی 7 درصد کاهش می‌یابد (992/0-883/0 CI: 95 درصد،936/0=OR). نتیجه‌گیری: این مطالعه نشان می‌دهد که عواملی مانند مدت زمان ابتلا به دیابت، سطح پلاکت‌ها، افسردگی و عملکرد شناختی با شدت بی‌خوابی در بیماران دیابتی نوع 2 مرتبط هستند. به‌طور خاص، مدت زمان ابتلا به دیابت با کاهش بی‌خوابی همراه بوده، درحالی‌که سطح پلاکت‌ها، افسردگی و عملکرد شناختی ضعیف احتمال بی‌خوابی را افزایش می‌دهند.   Background: Poor sleep quality and insomnia are common among individuals with diabetes. Sleep disturbances can negatively affect overall well-being and interfere with blood sugar control as well as diabetes management. This study aimed to identify factors associated with insomnia severity in patients with type 2 diabetes. Methods: This cross-sectional study included 229 patients diagnosed with type 2 diabetes who visited the diabetes clinic at Tehran University of Medical Sciences in 2022. Demographic information, laboratory results, and data from several standardized questionnaires were collected, including the Insomnia Severity Index (ISI), Patient Health Questionnaire-9 (PHQ-9) for depression, Generalized Anxiety Disorder-7 (GAD-7) for anxiety, and the Montreal Cognitive Assessment (MoCA) for cognitive function. Patients with an ISI score above 15 were classified as having moderate-to-severe insomnia. Multivariate logistic regression analysis was then used to identify factors associated with insomnia. Results: Among the participants, 179 had an ISI score below 15, while 50 had a score above 15. The mean age was similar between the two groups (P=0.328); however, the percentage of men was significantly higher in the insomnia group (70%, P=0.023). Multivariate logistic regression analysis identified several factors significantly associated with increased odds of insomnia in patients with type 2 diabetes. Specifically, higher platelet counts were associated with an increased likelihood of insomnia (odds ratio [OR] = 1.009, 95% confidence interval [CI]: 1.003–1.015). Furthermore, higher depression scores were significantly linked to increased odds of experiencing insomnia (OR = 1.161, 95% CI: 1.090–1.237). Conversely, lower cognitive function scores were significantly associated with an increased likelihood of insomnia (OR=0.918, 95% CI: 0.853–0.987). Interestingly, a longer duration of diabetes was negatively associated with insomnia, indicating that each additional year of diabetes reduced the risk of insomnia by 7% (OR=0.936, 95% CI: 0.883–0.992). Conclusion: This study identified several factors associated with insomnia severity in type 2 diabetes, including diabetes duration, platelet levels, depression, and cognitive function. Specifically, longer durations of diabetes were associated with a decreased risk of insomnia. Conversely, higher platelet levels, depression, and cognitive impairment were linked to an increased risk. These findings highlight the importance of screening for and managing sleep disturbances in patients with diabetes to improve overall health and diabetes management. افسردگی, بی‌خوابی, پرسشنامه ISI , دیابت نوع 2, عملکرد شناختی Type 2 Diabetes, ISI Questionnaire, Insomnia, Depression, Cognitive Function 63 71 http://idap.ir/browse.php?a_code=A-10-2-10&slc_lang=fa&sid=1 Asieh Mansour 100319475328460074 100319475328460074 Yes Endocrinology and Metabolism Research Center Atefeh Amrollahi Bioky 100319475328460075 100319475328460075 No Endocrinology and Metabolism Research Center Athena Dehghan Najm Abadi 100319475328460076 100319475328460076 No Clinical Psychology and Family Research Institute