زمینه و هدف: با افزایش نرخ بقای کودکان مبتلا به سرطان، پیامدهای دیررس درمان، بهویژه سمیت قلبی ناشی از آنتراسایکلینها و پرتودرمانی قفسه سینه، به یکی از چالشهای مهم سلامت در این گروه تبدیل شده است. هدف این مرور نظاممند، بررسی و مقایسه محتوای دستورالعملهای بینالمللی در زمینه مراقبت قلبی از کودکان مبتلا به سرطان است. روشها: با جستجوی نظاممند در پایگاههای علمی و منابع معتبر راهنما، دستورالعملهایی که بهطور خاص به پایش، پیشگیری یا درمان عوارض قلبی در کودکان مبتلا به سرطان پرداخته بودند، استخراج و مورد تحلیل کیفی قرار گرفتند. همچنین، ارزیابی کیفیت راهنماها با استفاده از ابزار AGREE II انجام شد. یافتهها: در مجموع، ۱۰ دستورالعمل بینالمللی وارد مرور شدند. تمامی آنها بر اهمیت طبقهبندی بیماران بر اساس میزان مواجهه با عوامل آسیب زای و پایش مادامالعمر عملکرد قلبی تأکید داشتند. اکوکاردیوگرافی (با استفاده از Ejection fraction و Global Longitudinal Strain)و بیومارکرهایی مانند NT-proBNP و تروپونین، روشهای اصلی پایش در نظر گرفته شده بودند. استفاده از دکسرازوکسان، فرمهای لیپوزومی آنتراسایکلین، و تنظیم سرعت تزریق دارو بهعنوان اقدامات پیشگیرانه توصیه شده بودند. در صورت بروز اختلال عملکرد قلبی، اکثر راهنماها درمان با مهارکنندههای angiotensin-converting enzyme (ACE) و بتابلوکرها را مطابق با شواهد موجود در مطالعات مربوط به گروه سنی بزرگسالان پیشنهاد میکردند. با این حال، در برخی حیطهها مانند نحوه طبقهبندی خطر و دفعات پایش تفاوتهایی بین راهنماها مشاهده شد. ارزیابی کیفیت نیز نشان داد که برخی راهنماها از نظر مورد استفاده قرار گرفته شدن توسط ذینفعان و راهکارهای اجرایی دچار ضعف بودند. نتیجهگیری: یافتههای این مرور نظاممند، تصویری جامع از وضعیت فعلی دستورالعملهای بینالمللی در زمینه مراقبت قلبی از کودکان مبتلا به سرطان ارائه میدهد و میتواند بهعنوان مبنایی برای تدوین راهنمای بومی در کشورهایی با منابع محدود مانند ایران مورد استفاده قرار گیرد. همچنین شکافهای شناساییشده، ضرورت انجام پژوهشهای آیندهنگر، مطالعات بالینی اختصاصی کودکان و توسعه شاخصهای پیشآگهی زودهنگام را مشخص می کند.
Cardiac Care in Children with Cancer and Childhood Cancer Survivors: A Systematic Review of International Clinical Practice Guidelines. Journal title 2025; 1 (3) : 5 URL: http://idap.ir/article-1-39-fa.html
کیومرثی آزاده. مراقبت قلبی در کودکان مبتلا به سرطان و نجات یافتگان از سرطان دوران کودکی: مروری نظاممند بر راهنماهای بالینی بین المللی. عنوان نشریه. 1404; 1 (3) :35-44